Katika Tanzania, vijiji na kaya ndizo msingi wa jamii. Hapo ndipo familia huishi, watoto hukua, na maisha ya kila siku hujengwa. Lakini pia, vijiji na kaya vinaweza kuwa chanzo cha mapinduzi ya nishati safi yatakayozaa mustakabali wa kijani—mustakabali unaolinda maisha, mazingira, na hadhi ya wanawake na wasichana.
Kwa Nini Ushiriki wa Wanawake Ni Muhimu?
Wanawake ndio watumiaji wakuu wa nishati katika ngazi ya kaya. Wao hupika, hutafuta maji, na kuhakikisha familia ina joto na mwanga. Hivyo:
- Wanajua changamoto za moshi wa kuni na mkaa, unaoathiri afya na kusababisha maradhi ya mapafu na macho.
- Wanabeba mzigo wa muda na usalama kwa kutembea umbali mrefu kutafuta kuni, jambo linalowaweka hatarini.
- Wanabeba gharama za kifedha kwani kupanda kwa bei ya mkaa huathiri moja kwa moja bajeti ya familia.
Bila kushirikisha wanawake katika mchakato wa mpito wa nishati safi, mapinduzi haya yatabaki ndoto isiyoguswa na uhalisia wa maisha ya kila siku.
Sauti za Wanawake Viongozi na Washiriki wa Jamii
Meryne Warah, Mkurugenzi wa GreenFaith Afrika, anasisitiza:
“Mpito wa nishati safi lazima uwe wa haki. Wanawake hawapaswi kuachwa nyuma, kwa sababu wao ndio wanaoishi na gharama ya mifumo mibovu ya nishati kila siku. Bila sauti zao, hakuna suluhisho litakalokuwa la kweli.”
Lynn Modester, Mratibu wa Kanda wa AWFE – GreenFaith Africa, anasema:
“Wanawake wa imani barani Afrika si waathiriwa pekee, bali ni viongozi wa suluhisho. Wakati tunawekeza katika nishati safi, tunapaswa kuwaweka wanawake katikati ya maamuzi, ili mpito huu uwe wa haki na wa kudumu.”
Ziada Kassimu, Mkurugenzi wa Green Conservers, anashirikisha uzoefu:
“Tumeona mabadiliko makubwa pale wanawake na wasichana wanapopewa elimu na ujuzi wa kutumia nishati mbadala. Kupitia miradi ya mkaa mbadala na biogas, wanawake wamepata nafasi ya kupikia kwa njia salama zaidi, huku wakihifadhi misitu na kupunguza gharama za maisha. Hii siyo tu nishati safi—ni fursa ya maisha mapya kwa familia.”
Na sasa, Tunu Bakari, mwanamke kutoka Kondoa, Dodoma, anayeguswa moja kwa moja na mradi huu, anasema:
“Kabla ya kupokea elimu hii, tulitegemea kuni na mkaa pekee. Mara nyingi nilikuwa na wasiwasi kuhusu afya ya watoto wangu kutokana na moshi. Sasa, tukiwa na majiko ya biogas na mkaa mbadala, familia yetu inapata mwanga na hewa safi. Niliguswa sana kuona jinsi maisha yetu yanavyobadilika kwa njia ndogo lakini yenye maana kubwa.”
Ushuhuda huu unaonyesha nguvu ya kweli ya mradi: si namba tu, bali maisha yanayobadilika kwa wanawake na familia zao.
Wajibu na Fursa kwa Wanawake
- Wahamasishaji Jamii: Wanawake wanaweza kuelimisha wenzao kuhusu faida za kutumia majiko safi, gesi safi ya kupikia, na nishati ya jua.
- Wajasiriamali wa Nishati Safi: Kupitia vikundi vya akiba na mikopo, wanawake wanaweza kuanzisha biashara za kuuza na kusambaza teknolojia za nishati safi vijijini.
- Washiriki wa Sera: Sauti za wanawake lazima zisikike kwenye majukwaa ya kitaifa na kimataifa ya kupanga sera za nishati.
- Wavumbuzi: Wanawake wanaweza kuchangia mawazo ya ubunifu yanayochanganya maarifa ya kienyeji na teknolojia mpya.
Mustakabali wa Kijani kwa Tanzania
Kama wanawake watahusishwa kikamilifu, Tanzania inaweza kuwa mfano wa bara la Afrika kuhusu mpito wa haki wa nishati safi. Mustakabali huu utaleta:
- Kaya zilizo salama kiafya, bila moshi wa kupikia.
- Vijiji vyenye uchumi imara kutokana na biashara za nishati safi.
- Wasichana walio huru kutumia muda wao kusoma badala ya kukusanya kuni.
- Jamii zinazoheshimu uumbaji na kupunguza athari za mabadiliko ya tabianchi.
Kama Meryne Warah anavyokumbusha, hakuna suluhisho la kweli bila sauti za wanawake. Kama Lynn Modester anavyosisitiza, wanawake wa imani ni viongozi wa mapinduzi ya nishati safi. Ziada Kassimu anaonyesha jinsi nishati mbadala inavyobadilisha maisha ya familia. Na Tunu Bakari anathibitisha jinsi mradi huu unavyogusa maisha halisi ya wanawake mashinani. Huu ndiyo mustakabali wa kijani tunaochangamana kufanikisha.#Women4RE
#Faiths4Climate